Volgens Ludo Meyers, voormalig directeur patiëntenzorg bij Jessa ziekenhuis, speelt externe, onafhankelijke toetsing een cruciale rol in de ontwikkeling van kwaliteitsvolle zorg. Hij vertrekt als CKV-lid, maar blijft auditor en voorzitter van auditteams.
"Ruim twintig jaar geleden was de kennismaking met NIAZ, de voorloper van Qualicor Europe, voor mij een keerpunt. Het EFQM-model bood waardevolle inzichten, maar ziekenhuizen moesten vaak zelf uitzoeken hoe ze die in de praktijk konden brengen."
“Wat mij aansprak in het Qmentum normenkader dat NIAZ in 2013 in gebruik nam, was de combinatie van een duidelijk kader en een externe stimulans om verbeteringen ook echt te realiseren. Voor mij is dat nog altijd de kracht van accreditatie. Organisaties kunnen natuurlijk hun eigen model ontwikkelen, maar ik vind dat je ervoor moet opletten om alles zelf te willen uitvinden. Waarom zou je dat doen als er al een kader bestaat dat dicht bij de zorgpraktijk staat en tegelijk gebaseerd is op wetenschappelijke inzichten?"
“In de voorbije decennia heb ik gezien hoe het kwaliteitskader van Qmentum voortdurend mee evolueerden met ontwikkelingen in de zorg. Patiëntveiligheid is daar een goed voorbeeld van. Toen dit thema jaren geleden meer aandacht kreeg, werd het snel opgenomen in het accreditatieprogramma. Daardoor kregen zorgorganisaties een duidelijk kader om ermee aan de slag te gaan.”
Tegelijk begrijpt hij de aarzeling die sommige zorgorganisaties voelen. “Zeker de eerste accreditatietrajecten vragen een behoorlijke inspanning van een organisatie. Als pionier van NIAZ in Vlaanderen heeft hij dat van dichtbij meegemaakt. Toch wegen de voordelen ruimschoots op tegen de inspanningen. Je zet stappen in kwaliteitsdenken die je anders niet of veel later zou zetten.”
Frisse blik van buitenaf
“De waarde van externe toetsing zit voor mij niet alleen in het normenkader, maar vooral in de frisse blik van buitenaf. Waar audits vroeger sterk gericht waren op documenten en procedures, ligt de focus vandaag veel meer op de dagelijkse praktijk. Auditoren kijken hoe processen op de werkvloer functioneren en leggen daarbij blinde vlekken bloot. Dat zet teams aan om kritisch te reflecteren op ingesleten routines en gewoontes.”
Van naleving naar ontwikkeling
“Ik heb de evolutie in de manier waarop Qualicor auditeert van dichtbij meegemaakt. Waar vroeger vooraf vastlag met wie gesproken werd, volgen auditoren vandaag veel vaker het traject dat een patiënt of cliënt doorloopt binnen de zorgorganisatie, maar ook daarbuiten. Dat leidt tot andere gesprekken en geeft een realistischer beeld van de praktijk. Ook de opkomst van waarderende auditen heeft daarbij geholpen. Gesprekken vertrekken vanuit vragen als: wat gaat goed, waar ben je trots op en wat wil je verder ontwikkelen? Juist vanuit die positieve benadering komen verbeterpunten vaak vanzelf naar boven. Hierdoor wordt de audit minder een beoordeling van naleving en meer een gesprek over kwaliteit en ontwikkeling.”
“Een andere belangrijke kracht van Qualicor vind ik het werken met peers. Zorgprofessionals herkennen de praktijk en spreken dezelfde taal als de medewerkers die zij auditeren, wat leidt tot diepgaandere gesprekken. Ik moedig zelf altijd zorgorganisaties aan om medewerkers te laten opleiden tot externe auditor. Als auditor krijg je immers een unieke inkijk in andere organisaties en leer je van hun aanpak. Die kruisbestuiving vind ik bijzonder waardevol.” Zelf nam hij regelmatig ideeën mee naar zijn eigen ziekenhuis. Auditeren in Nederland ervaarde hij als een interessante uitdaging. “De andere wettelijke accenten en gewoontes dwongen me om buiten mijn comfortzone te treden en zo nieuwe inzichten op te doen”, licht hij toe.
Trots op blijvende vernieuwing
“Als ik terugkijk, overheerst vooral trots. Trots op de evolutie van NIAZ naar Qualicor, op de professionaliteit van de medewerkers en auditoren, en op de manier waarop Qualicor zichzelf blijft vernieuwen. Je moet durven kijken naar wat beter kan, maar ook waarderen wat goed gaat. Net die combinatie maakt externe toetsing zo waardevol.”